ਸੜਹ੍ਕ ਕੰਢੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮਾਸ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਬਕਰਾ ਵੱਡ ਕੇ ਟੰਗਿਆ ਸੀ । ਵੇਖ ਕੇ ਬੜਾ ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ।
ਕਿਵੇ ਕੋਈ ਮਾਸੂਮ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਇਨਾ ਜੁਲਮ ਕਰਦਾ ਏ , ਦਿਲ ਕਸਾਈ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ । ਸੋਚਿਆ ਜਰਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕੋਣ ਹੈ ਇਹ "ਪਾਪੀ" , ਅੰਦਰ ਝਾਂਤ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਸੋਚ ਪਲਟਦਿਆਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਗਾ ।
ਇੱਕ ਕਮਾਜੋਰ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਬਜੁਰਗ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਨਮਾਜ ਅਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਫਿਰ ਗੋਰ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ , ਪਾਟੇ ਹੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਕੁੜਤੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਗਿਆ ।
ਇਸਨੇ ਜਰੂਰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀ ਸੀ ਮਾਰਿਆ ਹੋਣਾ , ਕਿਓਂ ਇਮਾਨ ਨਾਲ ਕਮਾਓਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਪਰ ਫੇਰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਰੱਬ ਇਸਨਾਲ ਕਿ ਸਲੂਕ ਕਰੇਗਾ ? ਪਤਾ ਨਹੀ ਜਿੱਦਾ ਕਈ ਧਰਮੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ ਫੇਰ ਤਾਂ ਰੱਬ ਓਸਨੂੰ ਜਰੂਰ ਨਰਕ ਭੇਜੇਗਾ । ਪਰ ਕਿ ਉਸਦੇ ਇਮਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀ ? ਮੈਂ ਬਸ ਇੰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਓਸਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਮਜਿਆ । ਦੋਗਲੇ ਬਾਬਿਆਂ ਵਾਗੂੰ ਨਹੀ ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਮਾਂਸ ਖਾਣਾ ਪਾਪ ਦਸਦੇ ਨੇ ਤੇ ਦੁਜੇ ਪਾਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਲਾਹੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ।
ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਕੀ ਮਨਜੂਰ ਏ ? ਇਮਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ...
ਕਿਵੇ ਕੋਈ ਮਾਸੂਮ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਇਨਾ ਜੁਲਮ ਕਰਦਾ ਏ , ਦਿਲ ਕਸਾਈ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ । ਸੋਚਿਆ ਜਰਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕੋਣ ਹੈ ਇਹ "ਪਾਪੀ" , ਅੰਦਰ ਝਾਂਤ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਸੋਚ ਪਲਟਦਿਆਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਗਾ ।
ਇੱਕ ਕਮਾਜੋਰ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਬਜੁਰਗ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਨਮਾਜ ਅਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਫਿਰ ਗੋਰ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ , ਪਾਟੇ ਹੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਕੁੜਤੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਗਿਆ ।
ਇਸਨੇ ਜਰੂਰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀ ਸੀ ਮਾਰਿਆ ਹੋਣਾ , ਕਿਓਂ ਇਮਾਨ ਨਾਲ ਕਮਾਓਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਪਰ ਫੇਰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਰੱਬ ਇਸਨਾਲ ਕਿ ਸਲੂਕ ਕਰੇਗਾ ? ਪਤਾ ਨਹੀ ਜਿੱਦਾ ਕਈ ਧਰਮੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ ਫੇਰ ਤਾਂ ਰੱਬ ਓਸਨੂੰ ਜਰੂਰ ਨਰਕ ਭੇਜੇਗਾ । ਪਰ ਕਿ ਉਸਦੇ ਇਮਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀ ? ਮੈਂ ਬਸ ਇੰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਓਸਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਮਜਿਆ । ਦੋਗਲੇ ਬਾਬਿਆਂ ਵਾਗੂੰ ਨਹੀ ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਮਾਂਸ ਖਾਣਾ ਪਾਪ ਦਸਦੇ ਨੇ ਤੇ ਦੁਜੇ ਪਾਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਲਾਹੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ।
ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਕੀ ਮਨਜੂਰ ਏ ? ਇਮਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ...
